Updates from December, 2013 Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 20:36 on 2013/12/29 Permalink | Reply
    Tags:   

    bihotza erori 

    eus. bihotza erori, bihozgabetu, lur jota gelditu

    gazt. caerse el alma a los pies

    fr.  s’effondrer

    port.  desabar o vir abaixo o mundo de alguém

    en.  have your heart sink

    Elhuyar eta Word Reference hiztegiak

    Azalpena:

    Lur jota gelditu, desanimatu.|| Sufrir una decepción por no corresponderse la realidad con lo que se esperaba.

    Bihotz eroria hitz on batek altxatzen. MIRANDE, J. / PEILLEN, T.
    Igela, euskaldun heterodoxoen errebista, 1962-1963

    bihotz erori (FlickrCC, Settme3)

    bihotz erori (FlickrCC, Settme3)

     
  • Maite 15:00 on 2013/12/14 Permalink | Reply
    Tags:   

    petrinak estutu 

    eus. petrinak estutu/ diruzorroa estutu

    gazt. apretarse el cinturón

    ing. to tighten one’s belt

    fr. se serrer la ceinture

    port. apertar o cinto

    Gaztelaniazko esamoldeak euskaraz [pdf] eta Word Reference hiztegia

    Intza Proiektua:

    Azalpena: larrialdi bat igaro
    Adibidea: Alperrik otsaillak petriñak estutu / Arantzazuko amak danok gorde gaitu.
    ANDUAGA, G. (Bertsolaria, 1877-1965) Bertso bilduma.


    Krisi garaian gaude, petrinak estutu beharko ditugu!

    petrinak estutu (FlickrCC, bark)

    petrinak estutu (FlickrCC, bark)

     
  • Maite 08:40 on 2013/12/01 Permalink | Reply
    Tags:   

    zumarrari garia eskatu 

    eus. zumarrari garia eskatu / harriak harrikumerik ez izan / arrantzura larrera joan / haltzagana fruitu bila joan

    gazt. pedir peras al olmo

    ing. get blood from a stone / get blood from a turnip

    fr. demander la lune

    port. dar murro em ponta de faca

    Gaztelaniazko Esamoldeak Euskaraz eta Word Reference hiztegia

    Azalpena:

    • Ezinezkoa (edo gehiegi) eskatu.
    • Pedir algo imposible, algo que no es natural o querer exigir demasiado.

    Testuinguruan:

    Edortak ez du maila nahikorik proiektu hori gidatzeko; alferrik da zumarrari garia eskatzea.

    gari

    zumarrari garia eskatu (Wikimedia Commons)

     
  • Maite 22:14 on 2013/11/14 Permalink | Reply
    Tags:   

    suharri guztiak baino bihotz gogorragoa eduki 

    eus. suharri guztiak baino bihotz gogorragoa eduki

    gazt. tener el corazón de piedra

    ing. to have a hart of stone

    fr. avoir un coeur de pierre

    port. ter um coração de pedra

    Elhuyar eta Word Reference hiztegiak

    Azalpena: Ezerk hunkitzen ez duena, bihozgabea izan. / Ser insensible.

    Testuinguruan:

    Maite zuela esaten ari zitzaion, baina Leirek erantzun ere ez zion egin. Beste behin ere erakutsi zuen gazteak suharri guztiak baino bihotz gogorragoa zuela.

    suharriak baino bihotz gogorragoa izan (Wikimedia Commons)

    suharri guztiak baino bihotz gogorragoa eduki (Wikimedia Commons)

     

     
  • Maite 20:26 on 2013/11/07 Permalink | Reply
    Tags:   

    auzoko ateak ixtera joan 

    eus. auzoko ateak ixtera joan

    gazt. meterse en camisa de once varas

    ing. get into trouble, get into a mess

    fr. se mêler des affaires d’autrui

    port. meter-se em camisa de onze varas

    Elhuyar eta Word Reference hiztegiak

    Azalpena: Besteren aferetan sartu / Meterse en los asuntos de los demás.

    Testuinguruan:

    Izkin honetan zer egin zuten garbi nik nahi adierazi
    auzoko ate bat ixtera joanda, etxeko denak ireki.

    ERAUSKIN, P. (Bertsolaria, 1874-1945). A. Zavala Patxi Erauskin bertsolaria III.

    auzoko ateak ixtera joan (FlickrCC, andrewmalone)

    auzoko ateak ixtera joan (FlickrCC, andrewmalone)

     
  • Maite 07:49 on 2013/10/30 Permalink | Reply
    Tags:   

    amontegi(a)n ibili 

    eus. larru-jotzen ibili, txotxoka ibili

    gazt. (arrt.) hacer el amor, tener relaciones sexuales

    ing. make love

    fr. faire l’amour;

    port. fig fazer amor

    Elhuyar eta Word Reference hiztegiak

    Azalpena:

    (En la expr. amontegin ibili, con la que se alude a las relaciones sexuales). Azkue (CPV II 725) recogió en Zubieta (Navarra) la canción siguiente: “Zubietako neskatxak / amabost urtetako / Amontegin dabiltza / gallegoekin bapo”, transcribiendo la palabra con mayúscula al interpretarla como nombre de un monte. Cf. F. Ixurko PV 1972, 72: “Adiera itsusiko itza duzute hori. Ardandegi ta olakoetan bakarrik aipatzen dena. Seksu artuemanak adierazten ditu, ain zuzen. Ez duzute hor iñongo mendi izenik, Azkuerenean mayuskularekin badator ere. Berriz ere diozuet: mutilen eta arteko itzik lizunena duzute hori”; v. tbn. Satr Seksu 141. (Orotariko Euskal Hiztegian)

    Testuinguruan:

    “Zubietako neskatxak
    amabost urtetako
    Amontegin dabiltza
    gallegoekin bapo”

    Azkue (CPV II 725)

    amontegian

    amontegi(a)n ibili (Wikimedia Commons)

     
  • Maite 08:04 on 2013/10/28 Permalink | Reply
    Tags:   

    aterik adina maratila eduki 

    eus. aterik adina maratila eduki

    gazt. tener respuesta para todo

    ing. have an answer for everything

    fr. avoir réponse à tout

    port. fig saber tudo

    Elhuyar eta Word Reference hiztegiak

    Azalpena: Larrialdi edo behar guztietarako irtenbideak ukan. Dena jakin, denerako erantzuna izan. Denetarako aitzakiak eta erantzunak izan. / Tener soluciones para todo. Saberlo todo, tener respuesta para todo. Tener pretextos para todo. [Elhuyar, 5000 eta Labayru hiztegiak)

    Testuinguruan:

    Arotz batek ez izatekotan aterik adina maratila, nork izango zituen, ba? Eztenkadak, 1965, SAN MARTIN, J. [moldatua]

    aterik adina maratila ukan (geograph, CC)

    aterik adina maratila eduki (geograph, CC)

     
  • Maite 08:33 on 2013/10/16 Permalink | Reply
    Tags:   

    plaza betean esan 

    eus. plaza betean esan, lau haizeetara esan

    gazt. publicar a los cuatro vientos

    ing. shout it from the hills, shout from the roof tops

    fr. publier sur les toits

    port. gritar algo aos quatro ventos;

    Elhuyar eta Word Reference hiztegiak

    Azalpena: Denei jakinarazi. / Decir las cosas sin reserva, para que todo el mundo se entere. Hacer algo público.

    Testuinguruan:

    Zoriontsu bizi zen garai hartan, eta plaza betean esateko irrikaz zegoen.

    plaza betean esan (irudia: irreverendos.com, CC)

    plaza betean esan (irudia: irreverendos.com, CC)

     
    • Jesusmari Romo-Uriarte 14:06 on 2013/10/16 Permalink | Reply

      Adibidearen esaldiak oker txiki bat duela uste dut: Zoriontsu bizi zen gara[i] hartan, eta plaza betean esateko irrikaz zegoen.

    • Maite 06:53 on 2013/10/17 Permalink | Reply

      Hori da!!! Zuzenduta. Mila esker! 🙂

    • Lore 15:42 on 2013/10/17 Permalink | Reply

      nik lau-haizetara zabaldu esango nuke

      • Maite 09:37 on 2013/10/25 Permalink | Reply

        Lore, niri ere ‘lau haizeetara zabaldu’ ateratzen zait. ‘Esan’-ek baino gehiago adierazten du ‘zabaldu’ horrek, ezta? 🙂

  • Maite 07:54 on 2013/10/05 Permalink | Reply
    Tags:   

    negarretan urtu 

    eus. negarretan urtu, negar batean egon, negar eta negar ari izan, negar-malkotan egon, negar bizian ari izan

    gazt. llorar a moco tendido, llorar a lágrima viva, llorar como una magdalena

    ing. to have one’s head in the clouds

    fr. to weep uncontrollably

    port. chorar como bezerro desmamado, debulhar-se em pranto

    Elhuyar eta Word Reference hiztegiak

    Azalpena: negar eta negar ari izan/llorar como si te fuera la vida en ello.

    Testuinguruan:

    Esnegaina baino zurbilago geratu zen, harri eta zur. Nik oihu egin nahi nuen, negarretan urtu, bi haiek jo eta bertan txikitu. Baina ez nuen ezer egin. Han geratu nintzen, mozolo baten moduan, haiei begira, ezer esan gabe. Eta gero alde egin nuen. [Sar al naiteke?, Gotzon Hermosilla (Udako narrazioak, Berria.info, )]

    negarretan urtu

    negarretan urtu (DeavianArt, CC)

     
    • Lore 15:45 on 2013/10/17 Permalink | Reply

      negarrarekin lotuta, gogoan dut oraindik amonak esaten ziguna (neronek ere erabili izan dut): ixildu zaitez, Arramendiko (Oreretako baserri bat) astoak baina arrantza handiagoak eitten dittuzu ta

      • Maite 09:54 on 2013/10/25 Permalink | Reply

        Ze ona!! Mila esker iruzkina uzteagatik, Lore! 🙂

  • Maite 08:57 on 2013/08/30 Permalink | Reply
    Tags:   

    txoritegian egon 

    eus. txoritegian egon / zeruan jarri / zeruko izarrak kontatzen ari izan / izarrei begira egon/ xor-xor egon / txoritegian egon / ilargian egon

    gazt. estar en Babia / estar en la luna / estar en el limbo / estar pensando en las musarañas

    ing. to have one’s head in the clouds

    fr. être dans la lune

    port. estar distraído, andar na lua, estar com a cabeça na lua;

    Gaztelaniazko Esamoldeak Euskaraz, Elhuyar Hiztegia eta Word Reference

    Azalpena: arreta/adia galduta egon; estar distraído.

    Testuinguruan:

    Burua txoritegian nuela, norbaitekin egin nuen estropezu. [Deabruaren letaginak, Fernando Morillo (Gaumin, 2011)] (Google Books)

    txoritegian egon (Wikimedia Commons)

    txoritegian egon (Wikimedia Commons)

     
c
compose new post
j
next post/next comment
k
previous post/previous comment
r
reply
e
edit
o
show/hide comments
t
go to top
l
go to login
h
show/hide help
shift + esc
cancel